SYT 7: The Salt of the Earth

salt of the earth

Het noodlot sloeg toe deze keer. Moest er eens van komen. Kort voor de vertoning bleek de file van de oorspronkelijk geplande film corrupt te zijn. Dus gingen we last minute op zoek naar een alternatief: The Salt of the Earth

Het verhaal

The Salt of the Earth is een autobiografische documentaire over het leven Sebastiao Salgado, de Braziliaanse topfotograaf. Misschien ken je zijn werken GenesisExodus of Workers wel. Stuk voor stuk prachtige fotocollecties. Salt is een tour door het boeiende leven van Salgado. Over de impact van het lange reizen op hemzelf maar ook op zijn gezinsleven. Over wat al die ellende die hij zag, deed met zijn leven. Over zijn foto’s, maar ook over de emotie die erin schuilt.

Wim Wenders, bekend van onder andere de documentaire over Buena Vista Social Club, kiest voor een trage stijl, met veel nadruk op de foto’s, het gezicht en de stem van Salgado. Juliano Salgado, zoon van, vult de documentaire op met kleurbeelden van zijn vader in actie.

Wat wij ervan vonden

Zie je Wim Wenders staan, dan heb je meteen hoge verwachtingen. En al zeker als het over een persoon als Salgado gaat. Ze schuwen de clichés niet en vervallen soms in platte metaforen, maar onmogelijk om buiten te komen zonder gemeende adoratie voor Salgado. Wat een leven heeft die man gehad! En wat een talent. Zijn foto’s en hun dreigende zwart-wit compositie komen op het groot scherm nog meer tot hun recht.

Die kleine twee uur vlogen voorbij en zowat elke emotie passeerde de revue. Je voelt zijn teleurstelling in de mensheid na de doortocht door Rwanda, maar ook hoe zijn zoon naar hem opkijkt. Hoe ze Brazilië missen en weer levensvreugde vinden in een gigantisch ecologisch project. Hoe ook Wim Wenders met bijzonder veel ontzag kijkt naar Salgado. Maar strafst van al was de rol van Leila, vrouw van Sebastiao. Steun en toeverlaat in de meest extreme vorm. Zonder Leila gegarandeerd geen Salgado.

Chimpanzee en Alastair Fothergill

Ontmoet nooit je helden, teleurstelling kan altijd. Ewel vandaag volgde ik dat advies niet op. Ik ging er zelfs helemaal naar Parijs voor. Merci Enchanté en Disney voor de kans trouwens.

Chimpanzee, de natuurfilm van Disneynature, wordt op Europa losgelaten en daarom zakten de regisseurs even af naar de stad van de liefde voor interviews. Regisseurs aka Alastair Fothergill en Mark Linfield!! Alastair Fothergill! De makers van Earth, African Cats en Frozen Planet, nog steeds bij de mooiste natuurdocumentaires ooit gemaakt. En die mocht ik zomaar wat vragen stellen.

Maar eerst mocht ik even langs bij dr. Christophe Boesch, primatoloog en al meer dan dertig actief aan het researchen in Afrikaanse wouden, specifiek op chimpansees. Zij die me wat kennen, hebben weet van mijn kleine monkey-obsessie dus je kan al gaan raden hoe blij ik hiermee was. Ik kreeg negen minuten, nam er twintig en het werd een leuk gesprek over de gelijkenis tussen mens en aap, grenzen kennen en hoe wetenschap een enorme verrijking kan zijn voor de film en documentaire. Maar ook over de kwetsbaarheid van de wouden en dus ook de aap zelf. Eco-toerisme kan een oplossing bieden omdat de chimpansees zo een toeristische waarde krijgen en beter beschermd kunnen worden. Allen daarheen dus. Of zijn foundation steunen.

Alastair Fothergill en Mark Linfield

mark-linfield-alastair-fothergill-2009-4-18-18-20-8

Alastair en Mark werkten samen aan Chimpanzee en hadden daar drie en een half jaar ploeteren door de jungle voor nodig. Mark vertelde ronduit over hoe moeilijk het filmen was. Kilometers lang bleven de ze chimps te voet achtervolgen, kilo’s materiaal op hun rug, met alle ongemakken van een jungle er bovenop (puma’s, bijen, agressieve mieren, vochtigheid, warmte, tekort aan licht, modder…)

Alastair zelf is een struise kerel en een man van weinig woorden. Veel zin had hij niet, maar waarschijnlijk zat hij met zijn gedachten al in Alaska voor zijn volgend project met grizzlyberen. Maar de manier waarop hij praatte over het vak en de natuur verraadde zijn immense passie. Blijkbaar wou hij altijd al een film, en geen documentaire, schieten over apen. Juist omdat ze zo menselijk zijn en via hun blik makkelijk emotie kunnen overbrengen.

Hij gaf toch enkele tips mee voor beginnende film- en documentairemakers.

  • Volhouden, hoe hard de omstandigheden ook zijn. En doorzetten.
  • Altijd met een script beginnen, maar er de nodige flexibiliteit insteken. Oscar, hoofdpersonage van Chimpanzee kwam oorspronkelijk niet in het stuk voor bvb.
  • Als je in de natuur en met dieren werkt, hou dan je impact zo laag mogelijk. Laat de natuur zijn gang gaan, kom niet tussen hoe hard het ook mag zijn en let op je veiligheid. Zo mocht de crew nooit dichter dan zeven meter bij de chimps komen, mochten ze geen oogcontact maken en droegen ze altijd mondmaskers om geen ziektes over te brengen.
  • Film zo veel mogelijk. Doe ook alles zelf. Neem je smartphone, film je kat en monteer het. Test ook wat werkt en wat niet op iedereen die je maar kan vastklampen.

Chimpanzee: review

En natuurlijk kreeg ik ook de film zelf te zien. Een film inderdaad en geen documentaire. Ook al is er niets geënsceneerd en is alles een true story. Een voice-over, Tim ‘Buzz lightyear’ Allen voor de Engelse versie en niemand minder dan Matthias Schoenaerts voor de Vlaamse, vertelt het verhaal van kleine Oscar bovenop schitterende beelden uit het woud. Je ziet hoe Oscar moet strijden om zijn plek in de groep, terwijl op elke hoek wel iets van gevaar loert. Veel humor, dat zeker, maar ook drama en spanning. Nature knows how to tell a story.

Ik kan alleen maar aanraden van de film in de cinema te gaan zien. De beelden zijn wondermooi en komen pas volledig tot hun recht als je er zelf helemaal ingezogen wordt. Zouden ze trouwens meer moeten uitzenden in de zalen. Chimpanzee is te zien vanaf 6 februari!

Sometimes in life you’ve got to be Gregory Colbert

I have been tusked by an elephant, almost eaten by a sperm whale, knocked off my feet by a rhinoceros, embraced by a jaguar, given a haircut by a tiger shark, chased by a hippo and a black mamba, brought to my knees by malaria and dengue. But I was able to avoid the greatest danger of all. Never stop exploring the things that open you, or that you love.

Een quote van Gregory Colbert, een mens waar ik graag naar opkijk. De Canadees is een fotograaf en filmmaker, gespecialiseerd in natuurdocumentaire. Ashes and Snow is zijn bekendste werk. Tien jaar lang trok hij door Indië, Birma, Sri Lanka, Egypte, Dominica, Ethiopië, Kenia, Tonga, Namibië en Antartica om er de speciale band tussen mens en dier vast te leggen. Zijn site en Facebook voor meer info en hieronder een selectie uit zijn werk. Van een droomjob gesproken.