See You Tuesday 5: Enemy

enemy film recensie

Als het licht terug aangaat en zowat de hele zaal een collectieve “what the fuck” loslaat op de wereld, dan zit je of met een gigantisch slechte film of met een geniale. Enemy neigt voor ons meer naar dat laatste.

Het verhaal

Adam Bell, een geschiedenisleraar, ontdekt per toeval een acteur in een film die wel heel hard op hem gelijkt. Een exacte kopie zelfs. Je zou voor minder van je melk zijn, dus beslist hij om die persoon op te zoeken. Vanaf dan draait de film rond hun ontmoeting, de verwarring bij zichzelf en de vriendinnen en hoe de één met de ander omgaat. Stevig gekruid met allerlei symboliek.

Onze mening

Eerst en vooral, geniale belichting en beeldvoering. De regisseur speelt met surrealistisch licht, gaat voor een niet traditionele montage en maakt de film zo alleen maar mysterieuzer. Ook de bijzonder minimale maar creepy soundtrack en een minimum aan dialogen versterken dat gevoel. Jake Gyllenhaal speelt ook in deze film een knoert van een rol (twee rollen eigenlijk) en weet perfect te schipperen tussen de onzekere Adam en partyboy Antony.

De film zelf komt wat traag op gang, maar algauw zit je helemaal in de sfeer van deze psychologische thriller. Stap voor stap, via een doolhof aan vragen, spinnen, mysterieuze objecten en symboliek, lijk je dichter te komen bij een antwoord. Tot de laatste scène. Niets te antwoord. Zoek het zelf maar uit. Net zoals de openingsquote van de film het eigenlijk voorspeld had: “Chaos is order yet undeciphered.” En als je effectief gaat ontcijferen, dan snap je hoe geniaal de film eigenlijk echt is.

Onze ontcijfering

*SPOILER ALERT*

Ga sowieso eerst naar de film zien voor je dit leest. Anders ga je helemaal niets aan Enemy hebben. Heb je hem al gezien? Dit is hoe wij denken dat de vork in de steel zit.

Adam en Antony zijn één en dezelfde persoon. Waarbij Antony het verzinsel is van Adam. Zijn onbewuste ik. Een waanbeeld waarin hij al zijn slechte eigenschappen stopt. Flierefluiter, ontrouw, niet in staat zijn driften te controleren. Via zijn onderbewuste probeert Adam komaf te maken met die persoon. Zijn vrouw is zwanger en dat verandert de zaak. Tijd om een serieuze mens te worden.

Uiteindelijk slaagt Adam daar ook in door zijn alter ego in het onderbewuste te laten sterven in een autocrash, terwijl zijn zwangere vrouw vraagt om terug bij haar te komen. Maar dan ontdekt Adam de sleutel in de briefomslag, de sleutel naar de stripclub waar de film begon. En op dat moment beseft Adam dat heel zijn poging om zijn slechte ik te onderdrukken eigenlijk voor niets geweest is. “It’s a pattern” zoals hij zelf zei in de les. Hij roept zijn vrouw dat hij weg moet die avond. En dan verandert zijn zwangere vrouw in een achteruit deinende spin.

Die spinnen zijn een vaste symboliek in de film en staan, volgens ons toch, symbool voor vrouwen en relaties. Adam voelt zich gevangen in het net van zijn vrouw en van zijn moeder. Het moment waarop Adam denkt verlost te zijn van zijn driften, is zijn vrouw echt een vrouw. Maar van zodra Adam de sleutel ziet, beseft hij dat hij nog steeds gedreven wordt door zijn verlangens, maar gevangen zit in een web. De enige manier om eraan te ontsnappen is de spin te doden. Van daar ook de achteruit deinende spin op het einde. Ook zijn vrouw beseft dat Adam helemaal niet verbeterd is en heeft schrik voor wat komen zal.

Wat denken jullie?

Nogmaals een heel dikke merci trouwens aan het team van Why Not Monday voor de overheerlijke snacks!